الشيخ محمد هادي معرفة ( مترجم : مولائى نيا )

36

تناسب آيات ( فارسى )

- دريافت مىكرد . و جبرئيل - عليه السلام - نيز به نوبهء خود از پيشگاه خداوند متعال اين دستور را به آن حضرت ابلاغ مىنمود . آيا هدف ، انگيزه و مقصودى در اين دستور وجود داشت ؟ آيا خداوند متعال براى قرار دادن آياتى در ضمن سوره‌اى و قرار دادن آياتى ديگر در ضمن سوره‌اى ديگر ، حكمتى را مدّ نظر داشت ؟ مفسّرين ، جوانب و ابعاد فراوان و گوناگونى از قرآن كريم را مورد توجه ، بحث و بررسى قرار داده‌اند . امّا ميان آنها مفسّرانى كه به اين بعد قرآن ( يعنى مطالعه و بررسى روح كلّى هر سوره و تحقيق در آماجهايى كه هر « سوره » از قرآن كريم به سوى آنها نشانه رفته است ) عنايت و اهتمام ورزيده باشند ، شمار اندكى را تشكيل مىدهند . با اينكه هريك از « سوره‌هاى » قرآن كريم داراى نشانه و رنگ خاصّ و مشخصهء ويژه‌اى است و از جان و روحى برخوردار است كه در تمام زواياى آيات آنها جريان دارد ، نمىتوان اين « سوره » ها را بسان فصول و ابوابى تلقّى كرد كه كتابهاى معمولى ، بدانها تقسيم شده و بر حسب آنها تنظيم مىگردد . اگر كسى بخواهد سوره‌هاى قرآن كريم را به عنوان ابواب و فصول اين كتاب آسمانى ، مدّ نظر قرار دهد ، و يا با چنين ديدگاهى به تفسير آن دست يازد ، بايد گفت : چنين كسى با ديدى تكلّف‌آميز ، و نه در خور قرآن كريم بدان نگريسته ، و سخت به بيراهه افتاده . و مىكوشد اين كتاب آسمانى را از سبك و اسلوب ويژهء آن ، خارج سازد . اين سبك و اسلوب عبارت است از : جابجا كردن تلاوت‌كننده و اين پهلو و آن پهلو ساختن او ، و ايجاد تنوّع مناسب و منسجم در جهت حفظ شادابى او ، براى تلاوت اين كتاب آسمانى ، و پراكندن گوهرهاى وعظ و نصيحت در لابلاى آن ، و درنگ انديشمندانهء تلاوت‌كننده به گاه عبرت ، و توجه و التفات به مقصد و هدف موعظه‌ها ، و غنيمت شمردن فرصتها و سود جستن از موقعيتها در هرجا ، تا بدين